Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.

Heeft regelmatig eten effect op je gezondheid?

4 juli 2016
Regelmatig eten is goed, hoor je vast wel vaker. Door elke dag volgens de klok te eten, zou je minder kans hebben om dik te worden en om bepaalde ziekten te krijgen. Is dat waar? Helaas is een simpel antwoord niet te geven, maar we kunnen er wel iets over zeggen. 
Er wordt veel onderzoek gedaan naar het verband tussen de regelmaat van ons eetpatroon, de tijdstippen waarop we eten en het risico op hart- en vaatziekten, kanker, diabetes type 2 en overgewicht. Dat soort onderzoek noemen we chrono-nutrition (chronos = tijd, nutrition= voeding). 

Er bestaan steeds meer vermoedens dat hoe vaak we eten, op welk tijdstip en of we maaltijden overslaan, een effect kan hebben op onze gezondheid. Onlangs zijn 2 overzichtspublicaties verschenen van meerdere studies op dit gebied. Hierin werden studies van over de hele wereld verzameld en geïnterpreteerd. 

Onregelmatig eten mogelijk ongunstig

In het ene overzicht worden onderzoeken beschreven naar het verband tussen onregelmatig eten en risicofactoren voor hart- en vaatziekten en diabetes type 2. De meeste van deze studies waren observationeel. 2 van deze studies waren een gecontroleerd experiment met een kleine groep vrouwen. 9 vrouwen aten gedurende 2 weken op 6 vaste momenten per dag, en de volgende 2 weken 3 tot 9 keer per dag, op onregelmatige tijden. Uit het bloed van de proefpersonen bleek dat regelmatig eten een gunstig effect had op de bloedsuikerregulatie en de cholesterolwaarden. Het onregelmatige eetpatroon had een ongunstig effect. In een vergelijkbaar experiment met vrouwen die veel te zwaar waren, werd hetzelfde gevonden.

Deze uitkomsten in zo’n klein experiment laten zien dat het de moeite waard is hier verder onderzoek naar te doen. Maar het bewijs is nog onvoldoende om er ook harde conclusies aan te verbinden.

Grotere lunch of juist grotere avondmaaltijd?

In het andere overzicht zijn vooral studies verzameld over de relatie tussen het tijdstip van eten en overgewicht. Hier viel op dat de hoeveelheid calorieën die mensen op een dag eten, verschillend is verdeeld in de verschillende regio’s op de wereld. Zo eet men in Noord-Amerika en in Noord-Europa de meeste calorieën bij de avondmaaltijd, terwijl bijvoorbeeld in West-Europa, Zuid-Europa en Zuid-Amerika de meeste calorieën tijdens de lunch worden verorberd. Ook is opvallend dat de hoeveelheid calorieën die men tussendoor eet in veel landen groter is dan de hoeveelheid calorieën tijdens het ontbijt. 

Maar de onderzoekers konden niets zeggen over het effect hiervan op de gezondheid. Of mensen die te zwaar waren ook een ander eetpatroon hadden, kwam namelijk niet duidelijk uit de verschillende onderzoeken. Wel speculeerden de auteurs in hun conclusie dat eten in de avonduren mogelijk leidt tot meer overgewicht. Maar ze geven direct aan dat meer onderzoek nodig is.

Meer onderzoek nodig

Tot nu toe is op het gebied van chrono-nutrition vooral observationeel onderzoek gedaan. Uit dit soort observationele studies is het niet mogelijk om een duidelijke conclusie te trekken. De manier waarop gegevens over eetgedrag zijn verzameld, de herkomst en eigenschappen van mensen die zijn onderzocht en allerlei factoren die ook van invloed zijn op eetgedrag, zijn heel verschillend tussen de verschillende onderzoeken.

Er zijn, behalve het onderzoek met de 9 vrouwen, nog maar weinig studies gedaan waarin 2 groepen mensen met verschillende eetritmes in een gecontroleerd experiment werden vergeleken, terwijl juist uit dit type onderzoek duidelijke conclusies getrokken zouden kunnen worden. 

Hoeveel eetmomenten per dag?

Het Voedingscentrum adviseert niet meer dan 7 eetmomenten per dag te hebben: ontbijt, lunch, avondeten en maximaal 4 keer iets tussendoor. Dat is vooral belangrijk voor de gezondheid van je tanden. Er is vooralsnog te weinig bewijs voor andere aspecten van gezondheid om dit advies aan te passen naar meer of minder. We kunnen nog niet zeggen hoe veel eetmomenten en welke tijdstippen ideaal zijn voor het behouden van een gezond gewicht en een lager risico op ziekten. 

Bekijk hier de onderzoeken (in het Engels): 
Meal irregularity and cardiometabolic consequences 
Chrono-nutrition: a review