Hoe stellen we onze recepten samen?

Heel soms gebruiken we 3 of 4 dagkeuzes per portie in een recept, maar dan in kleinere hoeveelheden. Dus in plaats van 2 hele dagkeuzes kiezen we dan voor 2 halve dagkeuzes. Bijvoorbeeld 3 zwarte olijven in plaats van 5 en daarbij een theelepel honing in plaats van een eetlepel. In totaal kun je dat dus optellen tot 1 dagkeuze per portie. Op die manier komen onze recepten nooit boven het maximale aantal dagkeuzes uit.

Er zijn ook een klein aantal recepten die een weekkeuze bevatten. Ook weekkeuzes passen in een gezond eetpatroon, als je het maar niet te vaak neemt en de porties klein houdt.  

Lees meer over dag- en weekkeuzes.

Het criterium voor ontbijtgerechten om in de Schijf van Vijf te passen is dat ze alleen ingrediënten bevatten die in de Schijf van Vijf staan. Niet al onze ontbijtrecepten voldoen hieraan. Soms is er een dagkeuze toegevoegd, zoals honing of sinaasappelsap.

Gaat het om een belegd broodje als ontbijtgerecht? Dan gelden de criteria voor belegde broodjes.

Lunchgerechten voldoen aan de criteria en passen in de Schijf van Vijf als alle ingrediënten in de Schijf van Vijf staan en er maximaal 1 dagkeuze per portie is toegevoegd. Voorbeelden van lunchgerechten zijn soep met brood, salades of kleine pastamaaltijden.

De criteria voor lunchgerechten per portie zijn:

• 350-550 kilocalorieën
• Minimaal 75 gram groente
• Volkoren of bruinbrood, volkoren graanproducten zoals volkorenwraps en zilvervliesrijst, peulvruchten of aardappelen
• Maximaal 15 gram halvarine of margarine en/of bereid met vloeibare margarine, vloeibaar bak- en braadvet of plantaardige olie
• Optioneel andere producten die in de Schijf van Vijf staan, zoals 100% pindakaas, ongezouten noten, vis, ei of 20+ of 30+ kaas
• Maximaal 1 dagkeuze

Gaat het om een belegd broodje als lunchgerecht? Dan gelden de criteria voor belegde broodjes.

Of je ze nu eet bij het ontbijt, de lunch, het avondeten of tussendoor: belegde broodjes voldoen aan de criteria en passen in de Schijf van Vijf als alle ingrediënten in de Schijf van Vijf staan en maximaal 1 dagkeuze per portie is toegevoegd.

Belegde broodjes bestaan uit:

• Volkoren of bruinbrood of een ander volkoren graanproduct zoals een volkorenwrap of volkorenpita
• Margarine of halvarine en/of bereid met vloeibare margarine, vloeibaar bak- en braadvet of plantaardige olie
• Beleg dat past in de Schijf van Vijf
• Maximaal 1 dagkeuze per portie

Het criterium voor voor- en bijgerechten om te passen in de Schijf van Vijf is dat ze alleen ingrediënten bevatten die in Schijf van Vijf staan. Niet al onze recepten voor voor- en bijgerechten voldoen hieraan. Soms is er een dagkeuze toegevoegd. Denk aan een paar olijven in een kleine salade of een stukje bouillontablet met minder zout in een soep.

Hoofdgerechten voldoen aan de criteria en passen in de Schijf van Vijf als alle ingrediënten in de Schijf van Vijf staan en er maximaal 2 dagkeuzes per portie zijn toegevoegd. Als er zout wordt toegevoegd, telt 0,5 gram toegevoegd zout als 1 dagkeuze.

De criteria voor hoofdgerechten per portie zijn:

• 400-700 kilocalorieën
• Minimaal 150 gram groente
• Minimaal 60 gram peulvruchten en/of maximaal 25 gram noten en/of maximaal 100 gram vis, ei, vlees of kant-en-klaar vegetarisch product
• Aardappelen of volkorengraanproducten
• Maximaal 15 gram vloeibare margarine, vloeibaar bak- en braadvet of plantaardige olie
• Optioneel andere producten die in de Schijf van Vijf staan, zoals (gedroogd) fruit of 20+ of 30+ kaas
• Maximaal 2 dagkeuzes

Het criterium voor nagerechten en tussendoortjes om te passen in de Schijf van Vijf is dat ze alleen ingrediënten bevatten die in de Schijf van Vijf staan. Niet al onze recepten voor nagerechten en tussendoor, zoals een taart, koekje of borrelhapje, voldoen hieraan. Soms is er een dagkeuze toegevoegd, zoals een kleine hoeveelheid sinaasappelsap, kokosrasp, honing of bakpoeder.

De recepten voor hoofdgerechten die vallen binnen de filter ‘eiwitrijk’ bevatten minimaal 25 gram eiwit per portie. Minimaal 20% van de energie van het gerecht wordt geleverd door eiwit. Er zijn geen criteria opgenomen over de eiwitkwaliteit van een gerecht. Dit filter is alleen van toepassing op hoofdgerechten. Wanneer je filtert op 'eiwitrijk', zie je bij de resultaten dus alleen recepten voor hoofdgerechten en niet voor andere maaltijdmomenten zien. 

De meeste mensen in Nederland krijgen voldoende eiwit binnen. Voor sommige groepen is het lastig om voldoende eiwit binnen te krijgen, bijvoorbeeld kwetsbare ouderen. Deze filter is voor hen bedoeld. 

De recepten die vallen binnen de filter ‘Geschikt voor zwangeren’ bevatten geen producten die schadelijk kunnen zijn als je zwanger bent. Lees meer over wat je wel en niet kunt eten tijdens de zwangerschap.

De recepten voor hoofdgerechten met de aanduiding ‘Klimaatvriendelijk’ hebben een relatief lage klimaatimpact. De broeikasgasuitstoot van een klimaatvriendelijk hoofdgerecht is gemiddeld een derde minder dan van onze andere hoofdgerechten. Er wordt hierbij gekeken naar de broeikasgasuitstoot van zowel de ingrediënten als de bereidingswijze. 

Ingrediënten

De broeikasgas uitstoot van de ingrediënten zijn bij elkaar opgeteld. De gebruikte getallen zijn afkomstig van de Database Milieubelasting Levensmiddelen van het RIVM.

Voor groente en fruit zijn gemiddelden voor het hele jaar gebruikt; de daadwerkelijke klimaatimpact zal per product per seizoen verschillen. De meeste klimaatvriendelijke gerechten zijn vegetarisch of bevatten een kleine portie varkensvlees, kip, zachte kaas of melkproducten. Vlees en zuivel, met name harde kaas, hebben namelijk een hoge klimaatimpact.

Bereidingswijze

De ene bereidingswijze vraagt meer energie dan de ander. De klimaatimpact van verschillende bereidingswijzen in volgorde van minste naar meeste klimaatimpact is:

• Onverwarmd
• Koken/stomen
• Magnetron
• Grill
• Bakken/braden/wokken
• Oven
• Frituur
• Barbecue

Recepten met een lange bereidingstijd uit de oven, frituur of barbecue komen meestal niet in aanmerking voor een 'klimaatvriendelijk’ hoofdgerecht.