Menu
Zoek
Apps en tools

Wat is gevarieerd eten?

Als je gevarieerd eet, dan maak je steeds andere keuzes binnen de vakken van de Schijf van Vijf. Dus je eet elke dag anders. Je neemt bijvoorbeeld elke dag een andere groente. Je wisselt af tussen vis, peulvruchten, ei, noten en eventueel vlees. En je eet de ene dag granen zoals zilvervliesrijst of volkorenpasta en de volgende dag aardappelen.

Zo zorg je dat je voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt. Want elk voedingsmiddel bevat weer andere voedingsstoffen, zoals vitamines en mineralen. Ook kan het zijn dat in voedingsmiddelen een klein beetje van een schadelijke stof zit. Door gevarieerd te eten verklein je de kans dat je te veel van dezelfde schadelijke stof binnenkrijgt. Bovendien kun je door te variëren keuzes maken die goed zijn voor het milieu, denk aan het afwisselen tussen dierlijke en plantaardige producten zoals vlees en peulvruchten, en zuivel en zuivelalternatieven.

In de video hieronder vertellen we meer over de vraag of het erg is om elke dag hetzelfde te eten en het nut van variëren. Onder de video vind je tips om te variëren binnen de verschillende vakken van de Schijf van Vijf.

Elke dag je lievelingsontbijt, een appel tussendoor of altijd een boterham met kaas bij de lunch. Is dat erg?

Hoeft niet, het kan zelfs best handig zijn. Maar of het ‘slecht’ is hangt af van een paar dingen, want variëren in wat je eet doe je om meerdere redenen. Steeds weer hetzelfde kiezen kan je bijvoorbeeld helpen bij een gezond eetpatroon. Bijvoorbeeld als je elke dag een gebalanceerd ontbijtje eet, met vooral producten uit de Schijf van Vijf, begin je je dag altijd goed. Maar eet je dag in dag uit bij álle maaltijden steeds hetzelfde, dan krijg je misschien niet alle voedingsstoffen binnen die je lichaam nodig heeft.  

In elk product zitten namelijk weer andere goede stoffen, zoals vitamines en mineralen. Kijk, broccoli is gezond, maar als je alleen maar broccoli kiest, loop je wel de stoffen mis die weer in andere groente zitten. Ook kan het zijn dat in producten een klein beetje van een schadelijke stof zit. Van nature kunnen er bijvoorbeeld giftige stoffen in planten zitten. Maar het kunnen ook stoffen zijn die in de lucht, grond of het water zitten en in ons eten en drinken terechtkomen. Je kan ze niet helemaal vermijden, maar door af te wisselen kun je er wel voor zorgen dat je er niet teveel van binnenkrijgt. Bovendien kun je door te af te wisselen keuzes maken die beter zijn voor het milieu. Bijvoorbeeld door elke week een paar keer te kiezen voor een gerecht met bonen, ei of noten in plaats van vlees. Of door rundvlees te vervangen door kip.

Door af te wisselen in wat je eet, verklein je dus de kans dat je te weinig van de goede stoffen binnenkrijgt en te veel van dezelfde schadelijke stoffen. En dat je het milieu onnodig veel belast. Heb je dus een favoriet ontbijtje dat je het liefst elke dag eet? Helemaal prima, want naast je ontbijt, kun je natuurlijk ook met je lunch, avondeten en tussendoortjes afwisselen.  

sluiten

Tips om gevarieerd te eten

De Schijf van Vijf bestaat uit 5 vakken. We geven voor elk vak een aantal tips om te variëren.

Groente en fruit

  • Kies elke dag van de week andere groente bij de warme maaltijd.
  • Ga voor klimaatvriendelijke groente. Dan eet je door het jaar heen vanzelf gevarieerd!
  • Koop meerdere soorten fruit, eet bijvoorbeeld elke dag 2 soorten.

Oliën en vetten

  • Wissel bij bakken vloeibaar bak- en braadvet en oliën af.

Peulvruchten, noten, vis, ei, vlees

  • We raden aan om 100 gram duurzame vis per week te eten. Kies dan niet elke week dezelfde vis. Maar ga bijvoorbeeld de ene week voor zalm, de volgende voor haring en dan weer eens voor forel.
  • Wissel daarnaast af met peulvruchten, tofu, tempé, ei en vlees. In de Schijf van Vijf voor jou vind je jouw hoeveelheden. Je kunt daarin kiezen voor een advies met of zonder vlees, met of zonder vis of 100% plantaardig.
  • Varieer tussen pinda’s, walnoten, hazelnoten, amandelen, cashewnoten, pistachenoten, pecannoten en paranoten. Want allemaal leveren ze weer andere goede voedingsstoffen.
  • Neem vooral pinda’s en noten, je kunt afwisselen met zaden en pitten.

Graanproducten en aardappelen

  • Wissel af tussen aardappelen, volkorenpasta’s, zilvervliesrijst, volkorencouscous en bulgur.

Dranken

  • Water, thee en koffie staan in de Schijf van Vijf, daarmee kun je variëren.
  • We raden aan 3 koppen groene- of zwarte thee per dag te nemen.
  • Wissel af met water, eventueel kruidenthee en koffie.
  • Drink je koffie? Onder andere de manier van zetten maakt uit. Meer over koffie drinken.

Waarom is gevarieerd eten belangrijk?

Binnen elk vak van de Schijf van Vijf staan heel veel verschillende soorten producten. In al die producten zitten verschillende voedingsstoffen, zoals vitamines en mineralen. Dus eet je gevarieerd, dan krijg je alle voedingsstoffen binnen. Zo krijgt je lichaam binnen wat het nodig heeft.

Bovendien verkleint gevarieerd eten de kans dat je te veel schadelijke stoffen binnenkrijgt. In voedsel kunnen namelijk kleine hoeveelheden schadelijke stoffen zitten. Bijvoorbeeld plantengifstoffen in kruiden(thee). Of in vis zware metalen. Van sommige stoffen weten we niet zo goed hoeveel het in welke producten zit. Een voorbeeld van zo’n stof is PFAS.

Er zijn gelukkig wettelijke normen om ervoor te zorgen dat je niet te veel schadelijke stoffen binnenkrijgt. Maar als je elke dag precies hetzelfde eet, dan kan je elke dag een beetje van dezelfde schadelijke stof binnenkrijgen. En dan kan het alles bij elkaar toch te veel zijn. Als je gevarieerd eet, beperk je dus het risico dat dit gebeurt.

Producten hebben daarnaast een verschillende impact op het milieu. Zo hebben pinda’s minder water nodig dan walnoten. En bijvoorbeeld rundvlees zorgt voor veel meer uitstoot dan peulvruchten. Dus varieer je veel binnen de vakken van de Schijf van Vijf? En wissel je vlees af met peulvruchten? Dan helpt dat het milieu.

Kortom, gevarieerd eten is gezonder, veiliger en duurzamer.

Vragen en antwoorden over dit onderwerp