Dierenwelzijn

In het kort

Bij dierenwelzijn gaat het om het lichamelijke én geestelijke welzijn van dieren.
In Nederland zijn regels opgesteld voor de huisvesting, het vervoeren en slachten van dieren. Die regels zijn te vinden in de Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit ziet erop toe dat bedrijven zoals veehouderijen, boerderijen, fokkerijen, transportbedrijven en slachterijen zich aan de regels houden. In veel bedrijven wordt meer aan dierenwelzijn gedaan, dan in de wet staat voorgeschreven.
Hoe een dier is gehouden, is niet te zien aan het vlees of de eieren. Je moet afgaan op de informatie van de verkoper of de verpakking.
Biologische productie stelt over het algemeen hogere eisen aan dierenwelzijn en ook het Beter Leven keurmerk met 3 sterren is een van de keurmerken wat betreft dierenwelzijn.

Inhoud

Wat is dierenwelzijn?

Dierenwelzijn gaat over het leven dat dieren hebben en hoe ze verzorgd worden. Bij dierenwelzijn gaat het om het lichamelijke én geestelijke welzijn van dieren. In Nederland zijn regels opgesteld voor de huisvesting, het vervoeren en slachten van dieren. Die regels zijn te vinden in de Wet dieren. In deze wet staan regels die het welzijn en de gezondheid van dieren beschermen.

Er zijn regels over het houden en doden van dieren. Zo mogen dieren niet zonder redelijk doel pijn gedaan worden. Ook zijn er regels over de verzorging van dieren, bijvoorbeeld dat zij op passende momenten voer krijgen en dat de huisvesting veilig is, met voldoende luchtcirculatie en licht. De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit ziet erop toe dat de regels worden nageleefd. Zij komen onaangekondigd controleren. Daarbij controleren ze vooral waar het risico op overtredingen is of naar aanleiding van melding van misstanden.

Er zijn verschillende dierenwelzijnsorganisaties in Nederland die vinden dat de welzijnsregelgeving aangescherpt moet worden, zoals de Dierenbescherming, Dier & Recht, Stichting Wakker Dier en de World Animal Protection NL. De Dierencoalitie is een samenwerkingsverband tussen verschillende dierenwelzijnsorganisaties in Nederland.

De overheid werkt stapsgewijs toe naar een dierwaardigere veehouderij in 2040. De Raad voor Dierenaangelegenheden heeft 6 punten vastgesteld om dierwaardige veehouderij te definiëren. Hierbij is het uitgangspunt dat het dier positieve welzijn ervaart. De 6 leidende principes zijn als volgt:

Erkenning intrinsieke waarde en integriteit: Respect voor de eigenwaarde van het dier, als wezen met gevoel dat pijn en plezier kan ervaren. Geen ingrepen, grenzen aan aanpassingen via fokkerij, oog voor de belangen van het dier.
Goede voeding: Voldoende water en voer van goede kwaliteit.
Goede omgeving: Comfortabele en veilige omgeving met een goed klimaat.
Goede gezondheid: Borgen van goede gezondheid en voorkomen van pijn.
Natuurlijk gedrag: Voldoende mogelijkheden om natuurlijke gedragingen te vertonen en behoeften te vervullen.
Positieve emotionele toestand: Dieren zijn zelf in staat te reageren op veranderende sociale en fysieke omgeving.

Wat vinden Nederlanders?

Het belang van dierenwelzijn en wanneer dieren een goed leven leiden is niet eenduidig uit te drukken. Door de jaren heen zijn de dierenwelzijnsstandaarden sterk verbeterd. Zeker in Europa zijn relatief hoge standaarden voor dierenwelzijn in veehouderij in vergelijking met veehouderij op veel andere plekken op de wereld.

Ook verschillen de meningen over dierenwelzijn per persoon. Er zijn mensen die elke vorm van veehouderij misbruik van dieren vinden, er zijn mensen die het doden van dieren voor vlees niet acceptabel vinden en er zijn mensen die vooral de leefomstandigheden belangrijk vinden. Er zijn ook mensen die dierenwelzijn niet belangrijk vinden. De meningen lopen sterk uiteen. Je kunt voor jezelf bepalen wat jij wel of niet acceptabel vindt en afhankelijk daarvan kun je keuzes maken om bepaalde producten wel of niet te eten.

Veel Nederlanders zien verbetering in het welzijn van productiedieren en vinden dat ze hierover beter worden geïnformeerd. Dit komt naar voren in de publieksenquête van de Raad voor Dierenaangelegenheden. Wel zijn Nederlanders steeds kritischer en vinden ze de huidige verbeteringen niet voldoende. De aanpak van stikstof en broeikasgasuitstoot mag daarbij niet ten koste gaan van dierenwelzijn.

Keurmerken en dierenwelzijn

Hoe een dier is gehouden, is niet te zien aan het vlees of de eieren. Je moet afgaan op de informatie van de verkoper of de verpakking.

Welke keurmerken helpen om diervriendelijker eieren en vlees te kiezen?

Biologisch onderscheidt zich door veel aandacht voor dierenwelzijn. Producten zijn te herkennen aan het Europese biologische keurmerk, maar daarnaast ook het EKO-keurmerk en het Demeter-keurmerk.
De Dierenbescherming heeft een sterrensysteem ontwikkeld onder de naam Beter Leven (1, 2 of 3 sterren) om op producten aan te geven in hoeverre ze diervriendelijk zijn. Bij een product met het 3 sterren Beter Leven keurmerk heeft het dier sterk verbeterde leefomstandigheden gehad.

sluiten

Welke keurmerken helpen om diervriendelijker vis te kiezen?

Vissen komen zelden op een diervriendelijke wijze tot een einde: ze stikken bij het vangen of kort daarna, worden onverdoofd geslacht met een mes of levend gestript. In de praktijk is een deel van de gevangen vis in de zeevisserij al dood als deze aan boord gehaald is. Voor dierenwelzijn bij vissen bestaat dan ook nog geen keurmerk.

Wel bestaan het MSC-keurmerk voor wild gevangen vis en het ASC-keurmerk voor kweekvis. Deze gaan voornamelijk over duurzaamheid.

Het Marine Stewardship Council-keurmerk (MSC) staat op visproducten die afkomstig zijn uit de duurzame visserij. Vis met een MSC-keurmerk is duurzaam gevangen, met beperkte schade voor de leefomgeving van vissen en ander zeeleven. MSC-vis wordt niet overbevist, er is weinig bijvangst en de bodem wordt niet beschadigd. Het keurmerk gaat niet over het welzijn van deze wilde vissen en ook niet over de manier waarop ze worden gedood.
Het Aquaculture Stewardship Council-keurmerk (ASC) staat op vissen die duurzaam zijn gekweekt. Hieraan zijn wel eisen voor dierenwelzijn gesteld. Zoals eisen voor waterkwaliteit, stressvermindering en leefruimte. Er zijn geen welzijnseisen voor transport en slacht.

sluiten

Bekijk ook onze pagina Dierenwelzijn: waarop kun je letten bij het kopen van vlees, eieren en zuivel?

Is vlees met een dierenwelzijnskeurmerk gezond?

Vlees met een dierenwelzijnskeurmerk is vergelijkbaar met gangbaar vlees wat betreft voedingswaarde en gezondheid. Om je beter te helpen bij het kiezen op het gebied van dierenwelzijn is de Boodschappenhulp Dierenwelzijn ontwikkeld. Deze tool geeft achtergrondinformatie bij de verschillende keuzes die er zijn. Zo kom je erachter welk keurmerk het beste aansluit bij jouw voorkeuren.