Menu
Zoek
Apps en tools
!

De vernieuwde Schijf van Vijf: klaar voor de toekomst

Het Voedingscentrum presenteert de vernieuwde Schijf van Vijf: het hulpmiddel dat je op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten helpt om gezond, duurzaam en veilig te eten. Lees meer

Moet je groente en fruit wassen voor het eten?

Het is verstandig om groenten en fruit onder de kraan te wassen voordat je ze opeet. Goed wassen onder stromend water is voldoende. Je spoelt dan het vuil en stof eraf.

Het is niet nodig om azijn, citroensap of baking soda te gebruiken. Je hoort ook wel dat mensen groente en fruit wassen met zeep, schoonmaakmiddel of bleekoplossing, dat kan schadelijk zijn voor je gezondheid als er resten achterblijven op je groente of fruit.

Was ook groenten en fruit die je nog gaat schillen, zoals een komkommer of appel. Ook meloen, die je eerst aansnijdt voordat je de schil eraf haalt of uitlepelt, kun het beste eerst even wassen. Haal eventueel zand eraf met een borstel.

Was ook verse kruiden en kiemgroente voor gebruik. Champignons of andere paddenstoelen kun je het beste schoonmaken met een vochtig keukenpapiertje of een champignonborstel. Doe dit pas vlak voor bereiding.

Wassen is niet nodig voor fruit zoals bananen, sinaasappels en mandarijnen. En kijk bij voorverpakte groente op de verpakking. Als op de verpakking staat dat de groente al is gewassen, zoals bij voorgesneden sla, dan is nogmaals wassen niet nodig.

Kun je bacteriën en virussen van groente en fruit wassen?

Soms kunnen er op groente en fruit ook bacteriën, virussen of parasieten zitten, zoals E. coli, norovirus of Toxoplasma. Deze kunnen bijvoorbeeld via sproeiwater op de gewassen komen. Gelukkig komt dit niet vaak voor. Hoewel je niet altijd alle bacteriën eraf kunt wassen, maak je de kans wel kleiner dat je een voedselinfectie oploopt.

Kan ik bestrijdingsmiddelen van groente en fruit wassen?

Door groente en fruit te wassen verwijder je wel iets van resten bestrijdingsmiddelen, maar niet alle bestrijdingsmiddelen. Sommige middelen trekken bijvoorbeeld door de schil heen of zijn heel goed bestand tegen water. Ze moeten namelijk ook tegen een regenbui kunnen.

Resten bestrijdingsmiddelen op groente en fruit, zijn die schadelijk? En zijn de regels wel streng genoeg? Misschien maak jij je er ook zorgen over. Laten we even gaan kijken wat we erover weten. 

Bestrijdingsmiddelen worden gebruikt om gewassen te beschermen tegen insecten en ziektes. Dat helpt boeren om hun oogst te behouden. Maar er kunnen ook resten achterblijven op groente en fruit. Er is veel onderzoek gedaan naar wat dat betekent voor onze gezondheid.  

Dat onderzoek wordt ook gebruikt bij het bepalen hoeveel resten bestrijdingsmiddelen er op ons eten mogen zitten. En deze limieten worden zo vastgesteld dat je je hele leven lang veilig groente en fruit kunt eten – ook als je een groot liefhebber bent.  

En om te bepalen of een stof veilig is, kijken wetenschappers naar wat het doet in je lichaam. Ze onderzoeken of het niet slecht is voor je organen, je schildklier, je zenuwen of voor de baby in je buik als je zwanger bent.   

Ook bepalen ze een veilige hoeveelheid. Dat is een dosis die geen schade veroorzaakt. En daar zetten ze een extra veiligheidsmarge bovenop. De uiteindelijke norm wordt 100 keer strenger gemaakt.  

We weten ook dat sommige mensen zich afvragen wat het effect is als je meerdere bestrijdingsmiddelen tegelijk binnenkrijgt.  

Dat ‘cocktaileffect’, dus de combinatie van verschillende bestrijdingsmiddelen, is iets wat super complex is en waar  wetenschappers ook nog niet álles over weten. Maar op dit moment laten studies zien dat de hoeveelheden in ons eten waarschijnlijk geen risico vormen.   

Sommige mensen kiezen voor biologisch, omdat daar geen chemische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. En dat kan een goede weloverwogen keuze zijn. Maar het is goed om te weten dat ook niet-biologische producten veilig zijn vanwege de strenge regels die gelden.   

En wat vaststaat, is dat groente en fruit eten heel goed is voor je gezondheid, ongeacht of het biologisch is of niet.

Dus het belangrijkste wat je kan doen is gewoon voldoende groente en fruit eten en variëren in de soorten die je kiest. Dus niet alléén maar citrusfruit, maar ook peren, bananen, appels enzovoorts.   

En als laatste tip: was je groente en fruit voordat je het eet. Zo verwijder je een deel van de resten bestrijdingsmiddelen, maar ook vuil met eventuele bacteriën en schimmelsporen. Speciale middeltjes, zoals bijvoorbeeld baking soda, zijn eigenlijk niet nodig. Stromend water is genoeg. 

sluiten

Waarom zou je een meloen wassen?

Meloen kun je het beste eerste wassen voordat je deze doorsnijdt en opeet. Reden is dat er bacteriën of virussen op de schil kunnen zitten. Als je bijvoorbeeld de meloen snijdt, kunnen ze via het mes in de meloen terechtkomen. Je kunt dan ziek worden. Gelukkig komt dit niet vaak voor.

Meloen is een vrucht die wat gevoeliger is voor de groei van bacteriën dan veel ander fruit. Dat komt omdat meloen heel zoet is, en veel minder zuur bevat dan bijvoorbeeld appel. Bacteriën zoals salmonella of listeria houden niet van zuur.

Verder liggen meloenen bij de teelt vaak op de grond, waardoor besmetting via de grond en water makkelijker is. Ook is de schil van sommige meloensoorten (zoals de galia- en cantaloupemeloen) ruw, zodat bacteriën er makkelijker in kunnen huisvesten.

Extra opletten voor kwetsbare groepen

Mensen met een kwetsbare gezondheid (zwangeren, jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde weerstand) lopen sneller een voedselinfectie op. Voor hen is het extra belangrijk om hygiënisch te werken en groente en fruit altijd goed te wassen voor gebruik.