Diabetes type 2 (suikerziekte)

Wanneer je koolhydraten binnenkrijgt, zet het lichaam deze om in glucose. Het gaat hierbij om verteerbare koolhydraten: zetmeel en suikers. Glucose komt in het bloed terecht. Daar noemen we het bloedglucose of bloedsuiker. Via het bloed komt de glucose terecht in de lichaamscellen. Zo levert glucose energie aan het lichaam. Dit heb je nodig voor bijvoorbeeld ademhalen, bewegen en het laten kloppen van je hart.

Cellen nemen bloedglucose op met behulp van het hormoon insuline. Dit hormoon wordt in de alvleesklier gemaakt. Normaal zorgt je lichaam dat er genoeg insuline is om de glucose uit het bloed in de cellen te krijgen. Insuline werkt eigenlijk als een sleutel: het opent de deuren van de lichaamscellen zodat de glucose naar binnen kan gaan.

Diabetes type 2 ontstaat doordat lichaamscellen ongevoeliger worden voor insuline. Dit heet insulineresistentie. Door de insulineresistentie nemen je cellen minder glucose op. Zo stijgt je bloedglucose steeds meer, waardoor de alvleesklier ook steeds harder moet werken om insuline aan te maken. Op een gegeven moment kan de alvleesklier de vraag naar meer insuline niet aan en raakt uitgeput. Deze maakt dan minder insuline aan. Zo nemen de cellen nog minder suiker op.

Wanneer is er sprake van diabetes?

De hoeveelheid glucose in het bloed wordt uitgedrukt in millimol per liter (mmol/l). Iemand heeft diabetes als het bloedglucosegehalte bij bepaling:

• 7,0 mmol/l of hoger is in nuchtere situatie (de voorgaande 8 uur is niets gegeten en niets anders gedronken dan water).
• 11,1 mmol/l of hoger is ongeveer 2 uur na een maaltijd. 

Er wordt gesproken van een voorfase van diabetes als de bloedwaarden:

• tussen de 6,1 en 7 mmol/l liggen in nuchtere situatie.
• tussen de 7,8 en 11,0 mmol/l liggen ongeveer 2 uur na een maaltijd.

Bloedglucosewaarden zijn normaal als ze:

• nuchter lager zijn dan 6,1 mmol/l.
• 2 uur na de maaltijd onder de 7,8 mmol/l liggen.

Het drinken van koffie en zwarte en groene thee kan de kans op diabetes type 2 verkleinen. Varieer dus volop met (kraan)water, thee en koffie zonder suiker. Bekijk onze tips om lekker te variëren met water, thee en koffie. 

Aan de andere kant vergroot het drinken van veel dranken met suiker de kans op overgewicht;en diabetes type 2. Dat gaat om frisdrank en energiedrink, maar ook om dranken waar van nature suiker in zit, zoals sappen en smoothies. Laat deze dus zo veel mogelijk staan.

Het eten van veel rood vlees en met name bewerkt vlees kan de kans op diabetes type 2 vergroten. Probeer daarom niet meer dan 500 gram vlees per week te eten, inclusief vleeswaren. Eet daarbinnen maximaal 300 gram rood vlees, zoals rundvlees en varkensvlees. Je lichaam kan prima met minder of zonder vlees. Varieer lekker met peulvruchten, tofu, tempé, ongezouten noten, vis, ei of kant-en-klare vegetarische producten. Bekijk onze tips om minder vlees te eten.

Als je voldoende volkorenproducten eet, verlaag je het risico op diabetes type 2. Vervang witte graanproducten daarom zoveel mogelijk door volkorenproducten. Denk aan volkorenbrood, volkorenpasta, volkoren bulgur en zilvervliesrijst. Lees meer over volkoren.

Het eten van yoghurt verlaagt de kans op diabetes type 2. Kies vooral voor magere of halfvolle yoghurt. Bijvoorbeeld lekker als ontbijt met vers fruit, noten en muesli.

Groente en fruit zitten vol goede voedingsstoffen, zoals vitamines, mineralen en vezels. Bovendien verkleinen ze de kans op verschillende ziekten, waaronder diabetes type 2. Probeer daarom iedere dag 250 gram groente te eten en 200 gram fruit. Zeker groene bladgroenten lijken het risico op diabetes type 2 te verkleinen. Maar varieer vooral, want iedere groente- en fruitsoort bevat weer andere goede voedingsstoffen. Meer over groente en fruit.

Als je overgewicht hebt, helpt afvallen om je kans op diabetes type 2 te verlagen (vooral als je een grote buikomvang hebt). 5 tot 10% afvallen kan al zorgen voor een verbetering. Met onze BMI-meter bereken je of je een gezond gewicht hebt. Of bekijk gelijk onze informatie en tips om gezond af te vallen.