Wat is yoghurt?
Yoghurt is een melkproduct dat bestaat uit melk en melkzuur. Melkzuur ontstaat door fermentatie. Hierbij worden melksuikers omgezet in melkzuur door melkzuurbacteriën. Afhankelijk van de melk die je gebruikt is yoghurt vol, halfvol of mager. Yoghurt heeft een zuurdere smaak dan melk en heeft een dikkere structuur.
Magere en halfvolle yoghurt staat in de Schijf van Vijf.
Soorten yoghurt
Je hebt roeryoghurt en standyoghurt. Roeryoghurt is glad geroerd voordat het de verpakking in gaat. Standyoghurt rijpt in de verpakking, het is dik en niet schenkbaar.
Hiernaast bestaat er Bulgaarse yoghurt, kefir en drinkyoghurt.
- Bulgaarse yoghurt is gemaakt van ingedikte melk en magere melkpoeder. Volle Bulgaarse yoghurt is vetter dan gewone volle yoghurt.
- Aan kefir worden naast melkzuurbacteriën ook gisten toegevoegd. Het bevat wat koolzuurgas en alcohol. Daardoor prikt het een beetje. Je kunt kefir tijdens je zwangerschap gewoon drinken, omdat 1 glas kefir heel weinig alcohol bevat.
- Drinkyoghurt is dunne yoghurt met meestal een toegevoegde zoetstof en vruchtensmaak. In drinkyoghurt zit maar heel weinig echt fruit. Vaak zijn suikers en hulpstoffen toegevoegd, ook voor producten die zijn bedoeld voor kinderen.
Lees meer over verschillende soorten yoghurt.
Productie
Yoghurt wordt meestal in een zuivelfabriek gemaakt. Een klein deel verwerken boeren zelf tot yoghurt. Ruim 5% van de melk is bestemd voor yoghurt en andere zuiveltoetjes.
Yoghurt bewaren
Zure melkproducten zijn wat langer houdbaar dan bijvoorbeeld een pak melk. Het zuur remt namelijk de groei van bacteriën. Zure producten zijn wel gevoelig voor bederf door gisten en schimmels. Verder gelden dezelfde bewaaradviezen als bij
melk.
Gezondheidseffecten van yoghurt
Yoghurt levert dezelfde goede voedingsstoffen als
melk en andere melkproducten. Het nemen van zuivel hangt samen met een lagere kans op darmkanker. De consumptie van verschillende soorten zuivel hangt samen met verschillende chronische ziekten. Yoghurt hangt samen met een lagere kans op darmkanker en diabetes type 2.
Vet
Yoghurt bevat net als melk vet. Dit vet bestaat voor het grootste gedeelte uit verzadigde vetten. Halfvolle yoghurt bevat minder vet. Magere producten het minst. Daarom staan alleen magere en halfvolle yoghurt in de Schijf van Vijf.
Bevat magere vruchtenyoghurt minder calorieën dan volle yoghurt?
Volle yoghurt bevat juist minder calorieën dan magere yoghurt met vruchten uit een pak of beker. Dit komt omdat er veel toegevoegde suikers in magere yoghurt met vruchten zit. De termen vol en mager zeggen dus alleen iets over hoe vet de yoghurt is en niet hoeveel calorieën het bevat.
Naast termen vol en mager is het daarom ook zinvol om bij zuivel te kijken naar het aantal kilocalorieën per 100 gram. Bij magere yoghurt met vruchten komen de calorieën vooral van de toegevoegde (vruchten)suikers en veel minder uit fruit en zuivel
Verteren
Er is wel een verschil. Yoghurt is, net als andere zure melkproducten, makkelijker te verteren dan andere melkproducten. Als de bacteriën lactobacillus acidophilus en bifidobacterium eraan zijn toegevoegd, ontstaat rechtsdraaiend melkzuur. De smaak is daardoor wat zachter en de yoghurt is wat makkelijker verteerbaar.
Probiotica
Vooral in yoghurtdrankjes kunnen
probiotica voorkomen. Dit zijn bacteriën waaraan bepaalde gezondheidseffecten worden verbonden, zoals het verlichten van darmklachten of verbeteren van de weerstand. Deze beweringen zijn niet wetenschappelijk bewezen. Producten met probiotica, zijn Vifit, Yakult, en Actimel. Probiotica hebben voor zover bekend geen ongewenste bijwerkingen.
Yoghurt en duurzaamheid
Yoghurt heeft dezelfde duurzaamheidsaspecten als andere
melkproducten.
Yoghurt en veiligheid
Yoghurt heeft dezelfde voedselveiligheidspunten als andere melkproducten.
Voedingsadvies voor yoghurt
Magere en halfvolle yoghurt zonder toegevoegd suiker staat samen met andere melkproducten in de Schijf van Vijf vanwege de positieve effecten op de gezondheid. Vul de Schijf van Vijf voor jou in voor een voedingsadvies op maat.
We raden aan om binnen je aanbevolen hoeveelheid zuivel en zuivelalternatief ook elke dag een keer voor een zuivelalternatief te kiezen, verrijkt met vitamine B2, vitamine B12 en calcium. Zo wissel je dus af tussen plantaardig en dierlijk. Waarom dit advies? Zuivel heeft aan de ene kant positieve gezondheidseffecten, zo hangt het samen met een lagere kans op darmkanker. Aan de andere kant belast zuivel het milieu. Door af te wisselen belast je het milieu minder.
Maar wat kies je dan? Kijk welk product
past in de Schijf van Vijf met onze app 'Kies Ik Gezond?' of lees meer over een goed zuivelalternatief kiezen.
Etiket op yoghurtproducten
Eisen ten aanzien van etikettering zijn vastgelegd in de warenwet etikettering. Kijk naar het
online etiket voor meer uitleg over de verschillende onderdelen van het etiket.
Een product mag pas yoghurt heten, als de bacteriën Lactobacillus bulgaricus en Streptococcus thermophilus erin voorkomen. Melkproducten met andere bacteriën kunnen wel lijken op yoghurt. Omdat ze niet zo mogen heten, worden er merknamen aan gekoppeld, zoals Biogarde, Vifit, Yakult en Yomio.
Claims
Levende culturen in yoghurt of gefermenteerde melk kunnen de lactosevertering van het product bij personen die lactose moeilijk verteren verbeteren. Deze
claim is wetenschappelijk bewezen. Dit komt doordat het gefermenteerd is. Hierbij zetten melkzuurbacteriën lactose om in melkzuren.
Keurmerken
Voor yoghurt kan je met de volgende keurmerken letten op dierwelzijn en/of duurzaamheid:
- Biologisch
- Demeter
- EKO-NL 3 sterren
- Beter Leven