Alcohol (bier, wijn en sterke drank)

Voor het brouwen van bier is water, graan (in de meeste gevallen gerst), hop en gist nodig. Suikers uit de granen worden door gist omgezet in alcohol en koolzuurgas (koolstofdioxide). Het koolzuurgas zorgt voor de bubbels in bier die ook de schuimkraag maken. Door verschillen in gebruikte temperatuur, verhouding in ingrediënten en processen, worden verschillende soorten bier gemaakt.

Wijn wordt gemaakt door druiven te laten vergisten, ook wel fermentatie genoemd. Na het plukken worden de druiven gekneusd of geperst. Het druivensap dat door het kneuzen van de druiven ontstaat, wordt most genoemd.

Voor het maken van rode wijn weken de druivenschillen 24 uur in de most. Voor rosé weken de schillen 8 tot 14 uur. Hoe langer de schillen weken, hoe donkerder de rosé, want de kleur van wijn komt uit de druivenschillen. Voor witte wijn wordt alleen het sap van witte of blauwe druiven gebruikt, en niet de druivenschillen. De most of het druivensap gaat vervolgens gisten, waarbij de suikers uit de druiven worden omgezet in alcohol en koolzuurgas.

Natuurwijn wordt gemaakt met zo min mogelijk ingrepen van de wijnmaker. Zo wordt in het maakproces geen gist of smaak toegevoegd, de temperatuur wordt zo min mogelijk gecontroleerd en er wordt geen tot zo min mogelijk sulfiet toegevoegd.

De term ‘natuurwijn’ is geen beschermde naam. Er is geen officiële of wettelijke definitie wanneer een wijn wel of niet natuurwijn genoemd mag worden. Er zijn wel verenigingen van natuurwijnmakers die regels hebben afgesproken, zoals dat ze druiven biodynamisch of biologisch verbouwen, met de hand plukken en geen kunstmest, herbiciden of pesticiden gebruiken.

Onder gedistilleerde dranken vallen bijvoorbeeld cognac, whisky, gin, wodka, rum en tequila. Gedistilleerde dranken zijn alcoholische dranken die worden gemaakt uit distillatie van een vloeistof met alcohol. Bij distillatie wordt een vloeistof met alcohol verhit in bijvoorbeeld een ketel, waarbij de alcohol en andere stoffen verdampen, condenseren en opgevangen worden. De reststoffen blijven achter. Hierdoor kan een drank met een hoog percentage aan alcohol worden gemaakt.

Ook bij het maken van andere producten dan alcoholische dranken ontstaat soms alcohol. Maar dan gaat het om kleine hoeveelheden die eigenlijk verwaarloosbaar zijn, zoals bij kefir. Of er ontstaat alcohol, wat later weer verdwijnt. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij brood. Door de werking van gist ontstaat een beetje alcohol, maar dat verdampt tijdens het bakken.

Verder kan alcohol ook onbedoeld vanzelf ontstaan. Dat is niet altijd goed te voorkomen. Bijvoorbeeld fruit of sappen die uit zichzelf gaan gisten. Je merkt dit meestal al snel zelf omdat je het dan ruikt en proeft. In de wet staat dat in limonade of frisdrank in ieder geval niet meer dan 5 gram alcohol per liter (ongeveer 0,5%) mag zitten.

• Bier: 5% alcohol
• Wijn: 12% alcohol
• Sterke drank: 35% alcohol

Een drank wordt ingedeeld als sterke drank als het uit meer dan 15% alcohol bestaat. Alleen een slijter mag sterke dranken verkopen. In sommige dranken zit heel veel alcohol, zoals absint dat voor wel 70% of meer uit alcohol kan bestaan.

Op het etiket van dranken die voor meer dan 1,2% uit alcohol bestaan, moet het percentage alcohol staan. Er staat dan ‘vol% alc.’ dat ‘volumeprocenten alcohol’ betekent.  

Alcohol geeft 7 kilocalorieën (kcal) per gram. In vergelijking: koolhydraten en eiwitten leveren 4 kcal per gram en vetten 9 kcal. 

Hoeveel calorieën alcohol levert zie je goed als je de variant met en zonder alcohol vergelijkt: 

• Een glas wijn (100 gram): gemiddeld 96 kcal met alcohol en 23 kcal zonder alcohol. 
• Een glas bier (200 gram): gemiddeld 88 kcal met alcohol en 52 kcal zonder alcohol.  

Voor dranken met alcohol is het vanuit de wet niet verplicht de voedingswaarde op het etiket te zetten. Alleen het alcoholpercentage moet aangegeven staan. Hier is al tientallen jaren discussie over, want zo weet je als consument niet precies wat er in zit.  

Voeg je aan een gerecht alcohol toe, dan verdwijnt deze alcohol niet helemaal door verhitting. Er blijft altijd een deel van de alcohol over. Hoeveel overblijft, hangt van verschillende factoren af. Wat is de temperatuur? Verbrand je de alcohol of verdampt het alleen? Hoe lang verhit je het? Hoeveel water zit in het gerecht? Hoe lang bewaar je het product? Enzovoorts.   

Na 2 uur stoven is nog ongeveer 5% alcohol over in een gerecht. Hoe korter je een gerecht verhit, hoe meer alcohol overblijft. Na flamberen, oftewel in brand steken van de alcohol, blijft rond de 75% van de alcohol over.  

Ook in gerechten die je niet verhit, verdampt een deel van de alcohol. Hoeveel alcohol verdampt, hangt dan af van de manier van bewaren. Bijvoorbeeld de temperatuur, hoe lang je het bewaart en of je een gerecht afdekt. Als voorbeeld: in een roomtaart met alcohol die onafgedekt een nacht in een koelkast stond, was nog tussen de 70% en 77% van de alcohol over.          

Gerechten waarin je alcoholische drank verwerkt zijn daarom niet geschikt voor zwangeren of kinderen. 

Alcohol wordt snel en vrijwel helemaal opgenomen in het lichaam. Ongeveer 20% van de alcohol komt via de maag in het bloed, en ongeveer 80% via de darmen. Vervolgens wordt de alcohol door het lichaam verspreid. Binnen 30 tot 90 minuten is de hoeveelheid alcohol in het bloed het hoogste. Met een lege maag komt alcohol sneller in het bloed dan met een volle maag. Slechts een deel wordt direct afgebroken in de darmen en de lever. Om alle alcohol uit het lichaam te krijgen is veel meer tijd nodig.  

Er zijn verschillen tussen mensen, maar de lever breekt een glas alcohol af in ongeveer anderhalf uur. Deze snelheid is redelijk constant. Het afbreken gaat ook niet sneller tijdens de slaap. Drinkt iemand bijvoorbeeld 6 glazen alcohol tussen 23:00 en 2:00? Dan is om 7:00 de alcohol dus nog niet helemaal uit het lichaam verdwenen.  

In de lever wordt alcohol eerst afgebroken tot acetaldehyde. Dit is voor het lichaam een zeer giftige stof. Het is één van de mogelijke oorzaken dat alcohol ingedeeld wordt als kankerverwekkende stof. Daarna wordt acetaldehyde omgezet in azijnzuur, oftewel acetaat, wat vervolgens weer verder wordt afgebroken in het lichaam tot water en koolstofdioxide. In totaal wordt ongeveer 90% van de alcohol afgebroken in het lichaam. Ongeveer 10% verlaat het lichaam via adem, zweet en urine.  

Na het drinken, bereikt alcohol in ongeveer 10 minuten de hersenen. Alcohol heeft invloed op de werking van de hersenen. Het beïnvloedt emoties, beleving, waarneming en gedrag. Alcohol werkt verdovend, remmingen vallen weg, concentratie en geheugen verminderen en reactiesnelheid neemt af. Bovendien neemt zelfoverschatting toe en worden risico’s niet goed ingeschat. Hoe meer alcohol, hoe sterker deze effecten. Door het ontremmende effect kan alcohol ook een rol spelen bij agressie, geweld en ongelukken.  

Alcoholpromillage is de maat voor de hoeveelheid alcohol in het bloed. Het geeft het aantal gram pure alcohol (ethanol) per liter bloed aan. Factoren die invloed hebben op het alcoholgehalte in het bloed zijn: 

• Lichaamsgewicht 
• Hoe snel het lichaam alcohol opneemt en afbreekt 
• De tijd tussen het drinken en het meten van het alcoholgehalte  

Vrouwen en jongeren wegen meestal minder dan een (volwassen) man. Daarom krijgen ze met dezelfde hoeveelheid alcohol meestal een hoger alcoholpromillage in hun bloed.   

Wettelijk is bepaald dat mensen de eerste 5 jaar dat ze hun rijbewijs hebben, niet in een auto mogen rijden als de hoeveelheid alcohol in hun bloed hoger is dan 0,2 promille. Voor mensen die al langer hun rijbewijs hebben, is dat niet meer dan 0,5 promille.   

Een alcoholpromillage van 0,2 komt voor mannen overeen met ongeveer 1 standaardglas bier, wijn of sterke drank, en voor vrouwen met een half glas. Een alcoholpromillage van 0,5 komt voor mannen overeen met ongeveer 2 standaardglazen bier, wijn of sterke drank, en voor vrouwen met 1 à 1,5 glas. 

Welke effecten mensen ervaren en wanneer iemand dronken is, kan per persoon en per hoeveelheid alcohol verschillen. Maar gemiddeld gezien treden bij volwassenen de volgende effecten op:  

Bij 1 tot 3 glazen alcohol 

• De hoeveelheid alcohol in het bloed stijgt tot 0,5 promille 
• Mensen raken remmingen kwijt 
• Polsslag en ademhaling versnellen 
• Smaak, reuk en gezichtsvermogen gaan achteruit 
• Mensen voelen minder pijn 
• Eetlust neemt toe 
• Mensen moeten vaker plassen 

Bij 3 tot 7 glazen alcohol 

• De hoeveelheid alcohol in het bloed stijgt tot 1,5 promille 
• Mensen raken aangeschoten 
• Stemming en gedrag veranderen duidelijk 
• Mensen gaan zichzelf overschatten 
• Geheugen, reactiesnelheid en coördinatie worden minder 
• Mensen kunnen situaties minder goed inschatten 
• Mensen gaan minder zien aan de randen van hun gezichtsveld (tunneleffect) 

Bij 7 tot 15 glazen alcohol 

• De hoeveelheid alcohol in het bloed stijgt tot 3 promille 
• Mensen worden dronken 
• Alle bovenstaande effecten worden sterker 
• Mensen gaan zich overdreven emotioneel gedragen 
• Zelfkritiek verdwijnt 
• Het gezicht wordt rood, zwelt op en pupillen worden groot 
• Mensen kunnen misselijk worden en gaan braken 
• Gedrag kan agressief worden 

Bij 15 tot 20 glazen alcohol 

• De hoeveelheid alcohol in het bloed stijgt tot 4 promille 
• Mensen raken laveloos 
• Zintuigen zijn verdoofd 
• Wat mensen zien of horen, dringt nauwelijks door 
• Mensen raken in de war en zijn afwezig 

Bij 20 tot 25 glazen alcohol of meer 

• De hoeveelheid alcohol in het bloed stijgt tot meer dan 4 promille 
• Mensen krijgen een alcoholvergiftiging 
• Polsslag en ademhaling vertragen waardoor mensen in coma kunnen raken 
• Ook kunnen mensen dood gaan doordat de ademhaling of het hart stopt  

De belangrijkste oorzaak van een kater is uitdroging. Door de alcohol gaan de nieren harder werken. Daardoor moeten mensen  meer plassen en ontstaat een tekort aan vocht. Dit geeft klachten als hoofdpijn en een slap gevoel. Vaak heeft iemand ook meer dorst na het drinken van alcohol. Verder raakt het systeem dat de alcohol afbreekt overbelast als iemand veel alcohol drinkt in korte tijd. Hierdoor hoopt de giftige afvalstof acetaldehyde op. Dat kan zorgen voor misselijkheid, een trillerig gevoel, hartkloppingen en hoofdpijn.   

Verder is de alcohol op zichzelf een ‘bijtende’ stof. Dat wil zeggen dat het andere stoffen kan beschadigen of kapotmaken. Alcohol irriteert bijvoorbeeld het maagslijmvlies, wat kan zorgen voor misselijkheid, overgeven en brandend maagzuur. Ook heeft alcohol effect op de bloedsuikerspiegel waardoor iemand  een slap of moe gevoel kan krijgen. Verder kan ook het verdovende effect van alcohol op de hersenen nog een tijdje doorwerken. Tot slot kunnen al bestaande gevoelens van vermoeidheid, verdriet, stress, angst en somberheid verergeren.   

Het verschilt per persoon hoe snel iemand een kater krijgt, wat de effecten zijn en hoe lang de kater duurt. Hoe meer iemand drinkt, hoe erger de kater. Het enige wat helpt bij een kater is veel water drinken. Daarmee droogt iemand minder uit. Maar het voorkomt een kater dus niet.   

Na het drinken van alcohol vallen mensen sneller in slaap, maar de slaap is onrustiger en minder diep. Als iemand alcohol heeft gedronken, dan wordt die persoon minder uitgerust wakker dan iemand die geen alcohol heeft gedronken. Ook als ze dezelfde hoeveelheid uren hebben geslapen.  

Alcohol zorgt er namelijk voor dat iemand minder snel in de REM-slaap komt. Bovendien duurt deze slaapfase ook korter. Dit kan negatieve effecten hebben op lichamelijk en mentaal herstel, want je REM-slaap is belangrijk. Tijdens de REM-slaap droom je, ontspannen je spieren volledig en wordt alle informatie en emoties van de dag in de hersenen verwerkt.  

Het drinken van alcohol heeft effect op de vruchtbaarheid van beide ouders. Het zorgt voor een minder grote kans om de komende maand zwanger te worden. Als iemand regelmatig drinkt, kan het langer duren voordat degene zwanger wordt.   

Ook zijn er aanwijzingen dat als alcohol wordt gedronken vóór de zwangerschap, dit tijdens de zwangerschap het risico vergroot op een miskraam, een te vroeg geboren baby of een baby met een laag gewicht bij de geboorte.   

Verder zorgt het drinken van alcohol voor minder vruchtbaar sperma, een lager spermavolume en abnormale spermacellen. 

Alcohol komt via de placenta bij de baby. De hoeveelheid alcohol in het bloed van de baby is hetzelfde als die van de zwangere. De lever van de baby kan de alcohol niet goed afbreken. Hierdoor blijft de alcohol langer in het bloed van de baby en geeft het ook langer schade.   

Het drinken van alcohol kan leiden tot een hoger risico op een miskraam, vroeggeboorte en een laag gewicht van de baby bij de geboorte. Ook is mogelijk een verband tussen alcohol drinken tijdens de zwangerschap en een minder goede ontwikkeling van de baby. Hoe meer alcohol, hoe hoger de risico’s. De baby kan schade aan de hersenen krijgen, een lager IQ, leerproblemen en gedragsproblemen. Hele hoge inname van alcohol kan leiden tot een ‘foetaal alcohol spectrum stoornis’ (‘fetal alcohol spectrum disorder’, FASD). Dat is een verzamelterm voor verschillende afwijkingen en complicaties die een kind kan krijgen.   

Er is geen veilige hoeveelheid voor alcohol tijdens de zwangerschap. Bijna alle zwangeren (96%) die weten dat ze zwanger zijn, drinken dan ook geen alcohol.  

Alcohol drinken kan de borstvoeding remmen omdat het de hormonen remt die zorgen voor de toeschietreflex. Verder komt alcohol via de borstvoeding bij het kind terecht. De hoeveelheid alcohol in borstvoeding is net zo hoog als de hoeveelheid alcohol in het bloed van degene die borstvoeding geeft.   

Na het drinken van alcohol, duurt het gemiddeld ongeveer 2 tot 3 uur voordat de hoeveelheid alcohol helemaal uit de borstvoeding is verdwenen. Hoe snel dit precies gaat, hangt onder andere af van het lichaamsgewicht en hoe snel het lichaam de alcohol opneemt. Alcohol in borstvoeding kan een negatief effect hebben op de slaap van het kind. Ook zijn er aanwijzingen dat het niet goed is voor de hersenontwikkeling van het kind.     

Voor kinderen en jongeren is alcohol nog schadelijker dan voor volwassenen. De hersenen van kinderen en jongeren zijn nog in ontwikkeling, en alcohol drinken kan hier negatieve effecten op hebben. Zo zijn er aanwijzingen dat bij jongeren die alcohol drinken de grijze stof in de hersenen sneller afneemt. Verder kunnen jongeren die alcohol drinken een hoger risico hebben op het ontwikkelen van een alcoholprobleem, zoals een alcoholverslaving. Daarbij geldt hoe vaker ze alcohol drinken en hoe jonger ze beginnen, hoe hoger dit risico. 

Jongeren onder de 18 jaar mogen geen alcohol. Het mag dan ook niet aan ze verkocht worden. Dat is volgens de wet verboden. Jongeren tot 18 jaar mogen ook geen alcohol bij zich hebben in openbare gelegenheden, zoals een kroeg, winkelcentrum, stationshal of park.  Volwassenen die in openbare gelegenheden jongeren onder de 18 jaar alcohol geven, zijn strafbaar.  

Het bewijs voor een relatie tussen alcohol en kanker is sterk. De International Agency on Research and Cancer (IARC) deelt alcohol dan ook in als kankerverwekkende stof. Dit geeft niet aan hoe groot het risico is dat iemand kanker krijgt door het drinken van alcohol.   

Er kunnen verschillende manieren zijn waarop alcohol het risico op kanker vergroot. Zo kan de stof acetaldehyde die ontstaat bij de afbraak van alcohol in het lichaam, DNA beschadigen. Het lichaam kan deze schade repareren. Maar soms lukt dat niet. Dan kan DNA-schade in de loop van de tijd leiden tot kanker. Verder kunnen andere schadelijke stoffen die iemand binnenkrijgt in alcohol oplossen, waardoor deze schadelijke stoffen makkelijker in het lichaam opgenomen worden.  

Er zijn verschillende cijfers over hoeveel mensen in Nederland dat kanker krijgen door alcohol, doordat onderzoeken verschillende onderzoeksmethoden gebruiken. Schattingen lopen uiteen van 1.140 tot 4.200 mensen per jaar die kanker krijgen door alcohol. Ook zijn er verschillende cijfers over het aantal mensen in Nederland dat sterft aan kanker door alcohol, namelijk tussen de 400 tot 2.100 sterfgevallen per jaar.        

Of iemand kanker krijgt, hangt van meerdere factoren af. De ene persoon heeft vanuit de genen meer kans om kanker te krijgen dan een ander. Ook speelt mee hoeveel alcohol iemand binnenkrijgt. Er is geen veilige grens voor het drinken van alcohol. Hoe meer iemand drinkt, hoe hoger het risico op kanker.  

Naast niet roken, gezond en gevarieerd eten met voldoende vezels, groente en fruit, en weinig of geen bewerkt vlees, kun je het risico op kanker verkleinen door geen alcohol te drinken.   

Er is geen veilige hoeveelheid alcohol. De Gezondheidsraad concludeerde in 2026 dat er geen goed wetenschappelijk bewijs is dat het drinken van alcohol positief kan zijn voor de gezondheid. Ieder glas alcohol geeft risico’s. Dus ook 1 glas alcohol per dag is niet goed voor je.  

Het drinken van alcohol verhoogt het risico op schade aan organen, en het krijgen van 7 soorten kanker: 

• Mond-, keel- en strottenhoofdkanker 
• Slokdarmkanker 
• Leverkanker 
• Darmkanker 
• Borstkanker voor de menopauze 
• Borstkanker na de menopauze 
• Maagkanker   

Bingedrinken is nog schadelijker dan af en toe alcohol. Bingedrinken is het drinken van 4 glazen alcohol of meer door vrouwen, en 6 glazen of meer door mannen op één gelegenheid [2], bijvoorbeeld op een avond. Hoe meer alcohol in je bloed, hoe giftiger de alcohol is.  

Lees wat een risico op ziekten precies inhoudt  

Je kunt niet zeggen dat wijn gezonder is dan bier. En ook niet dat rode wijn gezonder is dan witte wijn. Er wordt wel eens gedacht dat rode wijn gezonder is of goed voor het hart door de hogere gehaltes aan?antioxidanten, zoals flavonoïden. Maar dit is nooit goed en voldoende aangetoond. Elke hoeveelheid alcohol kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Het maakt daarbij niet uit of de alcohol uit bier, witte wijn of rode wijn, of een andere drank komt.  

Alcohol is een verslavende stof. Alcohol heeft invloed op het gevoel van beloning in de hersenen. Hoe sterk dit effect is, verschilt per persoon. De ene persoon is verslavingsgevoeliger dan de ander.   

Het fijne gevoel dat alcohol kan geven, kan zorgen dat mensen meer en vaker alcohol willen drinken. Als mensen over een lange tijd alcohol drinken, kunnen de hersenen zich daarop aanpassen. De hersenen raken gewend aan alcohol en worden er ‘tolerant’ voor. Mensen hebben dan steeds meer alcohol nodig om hetzelfde gevoel te ervaren.    

Het drinken van alcohol wordt gezien als probleem als het leidt tot één of meerdere van onderstaande punten: 

• Lichamelijke klachten 
• Mentale of sociale problemen 
• Alcohol ervoor zorgt dat iemand problemen niet goed kan oplossen  

De hoeveelheid alcohol die iemand drinkt is dus niet bepalend voor het hebben van een alcoholprobleem. Naar schatting heeft bijna 13% van de Nederlanders in zijn leven ooit een alcoholprobleem gehad.  

Een deel van de mensen met een alcoholprobleem kan niet zonder alcohol. Dan wordt gesproken van een alcoholverslaving. Kenmerken zijn onder andere dat iemand meer drinkt dan dat degene zich had voorgenomen, en dat iemand tolerant is voor de effecten van alcohol.  

De ene persoon heeft meer kans voor het ontwikkelen van een alcoholverslaving dan een ander. Dat kan bijvoorbeeld komen door genetische aanleg of factoren in de omgeving, zoals problemen met school of werk, of traumatische gebeurtenissen. 

Afkickverschijnselen (onthoudingsverschijnselen) ontstaan als iemand na een lange tijd van vaak en veel alcohol drinken, opeens veel minder gaat drinken of helemaal stopt. Verschijnselen die daarbij veel voorkomen zijn zweten, trillen, misselijkheid, hoofdpijn, slaapproblemen, vermoeidheid en gevoelens van irritatie, onrust, gespannenheid, angst of somberheid. Deze verschijnselen ontstaan omdat het lichaam gewend was geraakt aan de alcohol.  

Welke afkickverschijnselen iemand krijgt en hoe erg ze zijn, verschilt per persoon. Vaak beginnen ze binnen 6 tot 24 uur nadat iemand voor het laatst heeft gedronken. De meeste verschijnselen zijn na 3 dagen tot een week voorbij. Slaapproblemen, en gevoelens van gespannenheid, angst en somberheid kunnen wat langer aanhouden. Daarna gaan mensen zich beter voelen, maar kunnen ze nog wel naar alcohol verlangen. 

Als iemand over een lange tijd heel veel alcohol drinkt, kan dat ernstige schade geven aan de hersenen. Wat de effecten zijn, verschilt tussen mensen. De grootte, structuur, activiteit en functioneren van de hersenen kan aangetast worden. Hersenschade kan bij sommige mensen gedeeltelijk of geheel herstellen, maar bij anderen is de schade blijvend.  

De meest extreme vorm van hersenschade is het Korsakovsyndroom. Deze hersenschade kan ook niet meer herstellen. Mensen met deze aandoening kunnen geen nieuwe informatie meer opslaan in hun langetermijngeheugen. Dit komt door een langdurig ernstig tekort aan vitamine B1 en magnesium. Dit kan ontstaan bij mensen die door een ernstige alcoholverslaving ook slecht eten en drinken. Het syndroom van Korsakov wordt dus eigenlijk indirect veroorzaakt door alcohol.  

Ook voor ouderen geldt dat alcohol niet past binnen een gezond voedingspatroon. Er is geen hoeveelheid alcohol die veilig is voor de gezondheid. Er zijn geen redenen mensen aan te raden alcohol te (blijven) drinken.   

Stoppen en minder alcohol drinken heeft veel voordelen. Je gaat beter slapen, je voelt je beter en je vermindert risico’s voor je gezondheid.   

Drink je heel veel en vaak? Je kunt afkickverschijnselen verminderen door elke week steeds een beetje minder alcohol te drinken. Dan went je lichaam langzaam aan steeds minder alcohol. De huisarts kan hierbij helpen. Kijk voor meer informatie op www.thuisarts.nl/alcohol.  

Er zitten veel voordelen aan minderen of stoppen met alcohol, maar minderen of stoppen is niet altijd makkelijk. Alcohol drinken kan een gewoonte zijn geworden. Het kan helpen om in kaart te brengen wat de redenen zijn dat je alcohol drinkt, en wat je redenen zijn om te stoppen.  

Bereid je ook voor op lastige situaties. Wil je bij een volgende gelegenheid waar alcohol is minder drinken? Denk dan nu alvast na hoe je dit kunt aanpakken. Zorg dat je plan ook haalbaar is. Ga bijvoorbeeld eerst voor minder alcohol drinken in plaats van helemaal niet. Vraag ook steun aan familie en vrienden, en haal geen alcohol in huis. Kijk voor meer informatie en tips op deze websites:  

• www.alcoholinfo.nl 
• www.allesoverdrinken.nl  

Ben je zwanger en vind je het moeilijk om te stoppen met alcohol? Kijk dan op www.alcoholvrijzwanger.nl.     

Het advies is om helemaal niet te drinken. Alcohol kan de borstvoeding namelijk remmen en er komt ook alcohol in de borstvoeding. Als je toch alcohol wilt drinken, wacht dan in ieder geval 3 uur met het geven van borstvoeding of het afkolven van borstvoeding voor je baby.

Met het drinken van een alcoholvrije variant van een alcoholische drank, bijvoorbeeld alcoholvrij bier, wijn of champagne, krijg je (vrijwel) geen alcohol binnen en minder calorieën. Het is een veilige keuze als je nog moet autorijden of fietsen.  

Ben je zwanger, geef je borstvoeding of wil je alleen 0,0% alcohol binnenkrijgen, lees dan goed het etiket. Er kan namelijk nog een heel klein beetje alcohol in zitten: in alcoholvrij bier maximaal 0,1% en alcoholvrije wijn maximaal 0.5%. Alleen als er 0,0% op het etiket staat weet je dat het écht alcoholvrij is.  

Alcoholvrije dranken vallen in de categorie frisdranken. Deze dranken staan niet in de Schijf van Vijf. Het advies is: drink ze zo min mogelijk. Het zijn suikerhoudende dranken. Deze dranken vergroten de kans op overgewicht en diabetes type 2. Bovendien zitten er meestal zuren in, die slecht zijn voor je tanden.  

Geen 18, geen alcohol. Dat is de beste bescherming voor kinderen en jongeren. Maar dit kan best lastig zijn. Grenzen aangeven en afspraken maken is belangrijk. De invloed die je als ouder hebt op het alcoholgebruik van je kind is groter dan je misschien denkt. Geef in ieder geval het goede voorbeeld, en drink geen alcohol waar je kind bij is.  

Sommige ouders denken dat het beter is als jongeren thuis leren alcohol drinken, maar dat is niet waar. Jongeren gaan alcohol daardoor normaler vinden. Op zoek naar tips hoe je als ouder het gesprek over alcohol kunt aangaan? Kijk op www.nix18.nl  

Volgens de wet mag je dranken met minder dan 0.5% alcohol aan jongeren onder de 18 jaar geven. Maar het is niet bekend of het drinken van alcoholvrije dranken, zoals alcoholvrij bier, ervoor kan zorgen dat jongeren wennen aan de smaak. Daardoor beginnen ze mogelijk eerder met het drinken van bier met alcohol. Ook kunnen alcoholvrije varianten er misschien aan bijdragen dat het drinken van alcohol als normaler gezien wordt.  

Omdat niet bekend is of negatieve effecten kunnen ontstaan, is uit voorzorg het advies geen alcoholvrij bier, wijn of kinderchampagne aan kinderen en jongeren onder de 18 jaar te geven. Dat geldt ook voor andere alcoholvrije varianten van alcoholische dranken, zoals cocktails. 

• Gezondheidsraad. Alcohol en gezondheid in brede zin. Den Haag: Gezondheidsraad 2026; publicatienr. 2026/11. Te raadplegen via www.gezondheidsraad.nl  
• Trimbos-instituut. Te raadplegen via  www.trimbos.nl/alcohol.
• Voogt C. Kennisagenda Alcoholpreventie 2023 - Expertisecentrum Alcohol Trimbos-instituut. 2023. Te raadplegen via www.trimbos.nl.
• Alcoholwet. 2023: Te raadplegen via  www.overheid.nl.