Energiedrank

In de meeste blikjes (= 250 ml) energiedrank zit ongeveer 80 milligram (mg) cafeïne. Dat is meer dan gemiddeld in een kopje koffie (= 125 ml) waar ongeveer 60 mg cafeïne in zit, en ongeveer 4 keer zoveel als in een glas cola (= 200 ml).

In de Warenwet staat dat in frisdrank niet meer dan 350 mg cafeïne per liter mag zitten. In 1 blikje energiedrank (250 ml) mag dat dus maximaal 88 mg cafeïne zijn. 

Taurine is een bioactieve stof die van nature in vlees en vis zit. Het komt van nature ook in het lichaam voor, het lichaam kan de stof zelf maken. Taurine heeft een rol in het zenuwstelsel en de spieren, en beschermt de fotoreceptoren (de cellen in het netvlies) in het oog. Ook D-glucuronolacton komt van nature in het lichaam voor. Het komt vrij bij de afbraak van glucose in het lichaam. Guarana is een plant waarvan in de zaadjes cafeïne zit. In 2015 heeft de Europese autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) de conclusie getrokken dat de stoffen taurine, D-glucuronolacton en guarana in energiedrank veilig zijn.  

De suiker in energiedrank geeft het lichaam energie in de vorm van calorieën. De cafeïne in energiedrank geeft het lichaam geen energie zoals suikers, andere koolhydraten, vetten en eiwitten dat doen. Cafeïne is een bioactieve stof, en het stimuleert je zenuwstelsel. Het kan daardoor invloed hebben op wat je doet, voelt en denkt. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft aangegeven dat bij 75 milligram of meer cafeïne alertheid en concentratie helpt te verhogen. En ook dat cafeïne bij sporten de prestatie en het uithoudingsvermogen kan verbeteren, en de zwaarte van de inspanning voor het gevoel kan verlagen. Cafeïne uit energiedranken geeft het lichaam dus op zichzelf geen energie, maar iemand kan wel het gevoel krijgen meer energie te hebben. Er zijn overigens geen claims officieel goedgekeurd die fabrikanten kunnen gebruiken over de effecten van cafeïne. 

Te veel cafeïne kan zorgen voor hoofdpijn, angstgevoelens, rusteloosheid en slaapproblemen. Dit kan juist een negatief effect hebben op het energieniveau.  

Hoe groot de effecten van cafeïne uit energiedranken zijn, verschilt per persoon.  Kijk hier voor meer informatie over cafeïne.

Het advies van het Voedingscentrum is om geen energiedranken te drinken, ook niet bij het sporten.  

De verhouding in suikers en zouten (elektrolyten) in dranken heeft invloed op hoe snel het lichaam water en energie kan opnemen. Dranken kunnen op basis van deze verhouding ingedeeld worden als hypotone, isotone of hypertone dranken. Energiedranken met veel suiker worden ingedeeld bij de hypertone dranken. Je lichaam kan het water uit hypertone dranken minder snel en goed opnemen, dan uit hypotone en isotone dranken. Dit kan bijvoorbeeld zorgen voor een klotsende buik en andere maag- en darmklachten. En in light energiedrank zonder suiker zitten zuren die slecht zijn voor je tanden.  

De meeste mensen hebben overigens geen speciale dranken nodig om goed te kunnen sporten. Energie en vocht kun je voldoende halen uit producten die in de Schijf van Vijf staan, zoals brood, fruit, zuivel, water, thee en koffie. Alleen als je heel intensief sport, dat wil zeggen langer dan een uur en je gaat erg zweten, ga je snel door je energievoorraad heen. Dan is het nodig tussendoor energie aan te vullen. Als je dan niet makkelijk iets kunt eten omdat je aan het rennen bent of op de fiets zit, dan kunnen sportdranken, oftewel dranken met suikers, handig zijn. Maar voor de meeste recreatieve sporters geldt dus dat ze deze dranken niet nodig hebben om goed te kunnen sporten.  

Energiedranken zijn niet vochtafdrijvend zoals alcohol. Maar tijdens inspanning waarbij veel vocht wordt verloren door zweten, zoals bij intensief sporten, helpt energiedrank met veel suiker niet goed om dit vocht snel weer aan te kunnen vullen. Hierdoor kan energiedrank wel een rol spelen in uitdroging van het lichaam. Cafeïne in energiedrank stimuleert de nieren waardoor het kan zijn dat je eerder moet plassen. Maar door de cafeïne ga je in totaal niet méér plassen, en verlies je dus uiteindelijk in totaal ook niet méér vocht door het drinken van energiedrank.

Het advies van het Voedingscentrum is om geen energiedrank te drinken, dus ook niet als je zwanger bent. En er zit naast vaak veel suiker een grote hoeveelheid cafeïne in, waardoor het ook niet wordt aanbevolen voor zwangeren. Het advies van de Gezondheidsraad aan zwangeren is om de inname van cafeïne te beperken, en in ieder geval niet meer dan 200 milligram cafeïne te nemen op een dag. Lees hier meer informatie en adviezen over cafeïne en zwangerschap.

Het advies van het Voedingscentrum is om geen energiedrank te drinken, dus ook niet als je borstvoeding geeft. En er zit naast vaak veel suiker een grote hoeveelheid cafeïne in, waardoor het ook niet wordt aanbevolen als je borstvoeding geeft.  

De Gezondheidsraad zal naar verwachting in 2027 voedingsaanbevelingen publiceren voor tijdens het borstvoeding geven, onder andere over cafeïne. De Europese autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) geeft in het algemeen tot 200 milligram cafeïne in één keer of verdeeld over de dag aan als veilige hoeveelheid als je borstvoeding geeft. Lees hier meer informatie en adviezen over cafeïne en het geven van borstvoeding.  

Het advies van het Voedingscentrum is om geen energiedrank te drinken. Dat geldt zeker voor kinderen. Er zit, naast vaak veel suiker, een grote hoeveelheid cafeïne in. Hierdoor wordt het niet aanbevolen voor kinderen. Zeker voor jonge kinderen wordt het afgeraden. En voor oudere kinderen en jongeren geldt dat het belangrijk is rekening te houden met verschillen in gevoeligheid voor cafeïne. Zo kan te veel cafeïne bijvoorbeeld zorgen voor slaapproblemen. Lees hier meer informatie en adviezen over cafeïne en kinderen.

De Europese autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) heeft vastgesteld dat het in het algemeen voor een gezonde volwassene veilig is tot 200 mg cafeïne te nemen binnen twee uur voor het (intensief) sporten. Maar voor zwangeren, mensen van 45 jaar of ouder, of in ongewone situaties zoals extreme temperatuur of bij grote hoogte, is niet met zekerheid te zeggen welke hoeveelheden veilig zijn of niet. 

Geef in ieder geval zelf het goede voorbeeld, en drink geen energiedrank. En ga in gesprek met je kind. Grenzen aangeven en afspraken maken is belangrijk. De invloed die je hebt op je kind is groter dan je misschien denkt. Op deze pagina vind je tips over in gesprek gaan met je tiener en hoe je kind om kan gaan met verleidingen: Alles over goed eten voor je puber.

Elke hoeveelheid alcohol kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Het advies is daarom: drink geen alcohol. Alcohol en de cafeïne in energiedrank hebben tegenovergestelde effecten: alcohol verlaagt de reactiesnelheid en geeft een ontspannen gevoel, terwijl cafeïne de reactiesnelheid verhoogt en een licht stimulerende werking heeft. De Europese autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) heeft aangegeven dat het niet waarschijnlijk is dat cafeïne de effecten van alcohol kan maskeren. RIVM heeft aangegeven dat de risico’s van alcoholgebruik, zoals uitdroging en overmatig alcoholgebruik, wel vergroot zouden kunnen worden als alcohol gecombineerd wordt met energiedrank.

• EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products Nutrition and Allergies). Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal, 2015. 13(5).
• Gezondheidsraad. Voedingsaanbevelingen voor zwangere vrouwen (Nr. 2021/26). 2021
• Veldhuis L, Van der Vossen W en Van der Krieken S. Factsheet Voedingscentrum - Cafeïne. 2022.